کم‎کاری مجلس در توجه به موضوع کودک‎آزاری

میزگرد کودک‎آزاری در روزنامه همشهری

کم‎کاری مجلس در توجه به موضوع کودک‎آزاری

در میزگردی موسوی‎چلک؛ رئیس انجمن مددکاران اجتماعی، الوندی؛ دبیر مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک، ترکی؛ مدیرعامل انجمن پیشگیری از آسیب‎های اجتماعی و حکیم‎شوشتری؛ فوق تخصص روانشناسی درباره کودک‎آزاری به گفتگو پرداختند

 
روزنامه همشهری؛ چهارشنبه 25 مرداد 1396:
حالا دیگر هیجان‎های خبری روزهای نخست پرونده آتنا و بنیتا تمام شده است. بسیاری از ماجراها و پرونده‎های مشابه قدیمی را هم کسی به یاد نمی‏آورد. این فراموشی ادامه دارد تا روزی و وقتی که یک بار دیگر حادثه مشابهی تکرار شود. در روزهای فراموشی کودک‎آزاری، جوانب مختلف آن را در میزگردی با حضور 4 کارشناس بررسی کرده‎ایم. سیدحسن موسوی‎چلک رئیس انجمن مددکاران اجتماعی، مظفر الوندی دبیر مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک، ابراهیم ترکی مدیرعامل انجمن پیشگیری از آسیب‎های اجتماعی و میترا حکیم‎شوشتری فوق‎تخصص روانشناسی کودکان در این میزگرد که خلاصه آن را می‎خوانید، تاکید کردند که همه از موضوع کودک‎آزری و توجه به موضوع آموزش‎های جنسی غفلت کرده‎ایم، هم خانواده‎ها،هم آموزش و پرورش، هم مجلس و هم حتی سازمان‎های غیردولتی. آن‎ها اما آموزش و پرورش و مجلس را دو مقصر اصلی در این زمینه می‎دانند.
 
به نظر شما کودک‎آزاری نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده یا ما خبرهای مربوط به این موضوع را بیشتر می‎شنویم؟
سیدحسن موسوی‎چلک:‌ موضوع کودک‎آزاری مربوط به کشورما نیست و در همه جای دنیا وجود دارد. در مقطعی والدین معتقد بودند که بچه تا کتک نخورد به اصطلاح آدم نمی‎شود. اما الان وضعیت فرق کرده و مردم نسبت به کودک‎آزاری آشنایی و حساسیت بیشتری پیدا کرده‎اند. با این همه چون سیستمی برای ثبت و سنجش این مساله نداریم نمی‎توانیم بگوییم این اتفاق بیشتر شده یا کمتر، اما به مدد گسترش شبکه‎های اجتماعی الان دسترسی بیشتری به اطلاعات داریم و اخبار را زودتر متوجه می‎شویم. به همین دلیل موضوع کودک‎آزاری الان مشهودتر شده و مردم هم نسبت به آن حساسیت بیشتری پیدا کرده‎اند.
 
مظفر الوندی: خب، کودک‎آزاری طیف وسیعی است که البته در فرهنگ‎های مختلف میزان حساسیت نسبت به آن فرق می‎کند. هم باید این تفاوت‎های فرهنگی در نظر گرفته شود و هم پنهان‎کاری موضوع از سوی طرف‎های مختلف ماجرا به دلایل متفاوت. ما در مرجع ملی حقوق کودک پژوهشی میدانی را راجع به اولویت‎های حمایت از کودکان با توجه به فراگیری موضوع در 11 استان کشور انجام دادیم. در این پژوهش تمام ارگان‎ها و سازمان‎ها و افرادی که دست اندر کار موضوعات کودکان بودند اعم از پلیس، مددکاران اجتماعی و ... در کارگروه‎ها و نشست‎های تخصصی و... شرکت داشتند. در این پژوهش می‌خواستیم مشخص شود با این همه هزینه‎ای که درباره این موضوع انجام می‎شود چه نکاتی در اولویت قرار دارد. در پرسشنامه‎ای که برای همین موضوع تهیه شده بود 5 موضوع مورد توجه قرار گرفته بود که آزار جنسی کودکان، در معرض آسیب جنسی قرار داشتن و کودکان تحت تاثیر موادمخدر بیشترین فراوانی را از نظر کارشناسان و متخصصان در استان‎های مختلف داشت. این پژوهش نشان داد که مراجعه به کارشناسان و متخصصان در استان‎های مختلف در خصوص مواردی است که در جایی ثبت نمی‎شود و پرونده هم برای آن‏ها تشکیل داده نمی‎شود. تنها زمانی ما می‎توانیم در این باره داوری کنیم که مشخصا در یک سیستم رسمی مثلا در سیستم قضایی این موارد ثبت شده باشد.
 
خب چه کسی مسئول رصد و ثبت این وقایع است؟
موسوی چلک: الان به لحاظ قانونی مسئول رصد این موضوع مشخص نیست. در برنامه ششم توسعه راه‎اندازی نظام رصد آسیب‎های اجتماعی پیش‎بینی شده و مصوب شده که مرکز رصد در وزارت کشور مستقر باشد. الان پزشکی قانونی، پلیس، بهزیستی، اورژانس اجتماعی و... هر کدام آمارهای خودشان را می‎دهند و یک آمار منسجم نداریم. در لایحه مربوط به حقوق کودکان که امیدواریم به زودی در مجلس مصوب شود پیش‎بینی شده که نظام ثبت دقیق کودک‎آزاری را داشته باشیم.
الان ناجا، بهزیستی، دادگستری، وزارت بهداشت و مطب‎های خصوصی درگیر این موضوع هستند. اما بر اساس این مصوبه، ساز و کار به گونه‎ای پیش‎بینی شده که موازی‎کاری نباشد و سیستم رصد فعال باشد و اگر آماری راجع به کودک‎آزاری داده می‏شود همه با یک عدد در باره این موضوع صحبت کنند.
 
آیا فقط باید دستگاه‎های دولتی این آمار را رصد کنند؟
مظفر الوندی: الان بانک اطلاعات جامع کودکان را داریم که بخشی از آن مربوط به کودک‎آزاری است. در این موضوع 3 روش برای جمع‎آوری اطلاعات پیش‎بینی شده. نهادهای رسمی، خود افراد ذی‏ربط یا قربانی کودک‎آزاری و سمن‎ها و نهادهای مردمی. اطلاعات و آمار این سه مسیر باید راستی‏آزمایی و تطبیق شود تا به یک عدد استاندارد و نزدیک به واقعیت رسید.
 
آقای ترکی، سمن ها در کجای ماجرا قرار دارند؟
ابراهیم ترکی: یکی از مواردی که باعث شده کودک‎آزاری در افکار عمومی نمود بیشتری پیدا کند همین حضور سمن‎ها در این موضوع است. در چند سال اخیر سمن‎هایی که در زمینه کودک خصوصا حوزه حمایت از حقوق کودکان فعالیت می‎کنند تعدادشان بیشتر شده و دنبال این هستند جایگاه خود را به دست بیاورند. در این موضوع باید قوه قضاییه کمک کند. در ماده 66 آیین دادرسی اخیر به صراحت اشاره شده که سازمان‏های مردم‎نهادی که در اساسنامه آن‎ها حمایت از کودکان قید شده این اجازه را دارند تا به پرونده‎های مربوط به کودک‎آزاری ورود پیدا کنند و حق اعلام جرم دارند و از کودکانی که به نوعی مورد آزار واقع می‎شوند، دفاع کنند. در تبصره همین ماده آمده که وزیران کشور و دادگستری باید هر سال لیست سمن‎های رسمی که در این حوزه کار می‎کنند را در اختیار قوه قضاییه بگذارد و این سمن‎ها اجازه ورود به این موضوع را داشته باشند.
 
خب قوه قضائیه در این زمینه چه کرده است؟
مظفر الوندی: الان سمن‎ها از چند جا مجوز می‎گیرند. وزارت کشور، بهزیستی، سازمان ورزش و جوانان و نیروی انتظامی به سمن‎ها مجوز می‎دهند و این سمن‎ها ثبت می‎شوند. الان بانک اطلاعات نسبتا دقیقی از سوی وزیر دادگستری به رئیس قوه قضاییه طی نامه‎ای رسمی داده که این نامه هم در اختیار محاکم قضایی قرار دارد تا اگر نماینده سمن‎ها در این مراجع حضور پیدا کردند معرف حضور مسئولان محاکم قضایی باشند. با این که در خصوص ماده 66 تبلیغات زیادی شده و این قانون یک ظرفیت برای سمن‎هاست اما در اکثر جلسات استانی که حضور داشتم یک مورد به ما معرفی نشد که یک سمن در این باره کاری کرده باشد .
 
آقای ترکی شما که در انجمن پیشگیری از آسیب‎های اجتماعی در حوزه حمایت از کودکان هم فعالیت می‎کنید تا حالا در این مورد کاری کردید؟
قانون می‏گوید کودک‎آزاری جرم عمومی است و نیازی به شاکی خصوصی ندارد ولی الان ما به یک محکمه برویم و بخواهیم به عنوان نهاد غیردولتی مداخله کنیم، اصولا اجازه دخالت به ما داده نمی‎شود.
 
مظفر الوندی: در حقیقت شما به جای فرد آسیب‎دیده دارید شکایت می‎کنید یعنی شما طرف دعوا هستید.
 
ابراهیم ترکی: به هر حال طبق آیین دادرسی جدید دستگاه قضایی مکلف است حرف ما را بشنود و به نظر تخصصی سمن‎ها توجه کند. البته در تغییرات جدید نقش سمن‎ها کم شده و قبلا سمن‎ها حق اعتراض به آراء مراجع قضایی را داشتند، ولی الان این حق را از آن‎ها گرفتند.
 
مظفر الوندی: شاید هنوز در این باره آزمون و خطا نکردیم یا اطلاع رسانی ضعیف باشد یا بدبینی نسبت به سیستم اداری باشد اما باید چند اتفاق بیفتد. ما به عنوان مرجع ملی و مطالبه می‎کنیم ولی می‎گوییم یک بار یک سمن تخصصی کودک باید باشد.
 
پس می‎شود بگوییم در کنار کم‎کاری قوه قضائیه در توجه به این موضوع، سمن‎های ما هم توجه کافی نداشته‎اند؟ نهادهای غیردولتی که در بخش‏هایی مانند کودکان کار ورود خوبی داشته‎اند، از این بخش غفلت کرده‎اند.
موسوی چلک: مساله این است که سیستم قضایی برای اجرای این ماده تردید دارد. الان هم که بازنگری شده قرار شده افراد تائیدیه بگیرند. اما از کجا باید این تائیدیه را گرفت؟ این ماده قانونی بسیار مترقی و یک ظرفیت خوب است که اما چرا اجرا نمی‎شود باید قوه قضاییه چگونگی آن را مشخص کند که یک ان‎جی‎او چطور باید این ماده را اجرایی کند. قوه قضاییه اگر اعتقاد به اجرای این ظرفیت دارد، باید آیین‎نامه و ساز و کار آن را تعریف کند. اما خود قوه قضاییه هم در اجرای این قانون تردید دارد، چون نمی‎داند چه اتفاقی می‎افتد.
 
ابراهیم ترکی: این‎که هیچ سمنی و انجمنی سراغ این موضوع نرفته البته جای تامل دارد. اما همان طور که آقای موسوی‎چلک گفتند، بی‎توجهی قوه قضائیه به این موضوع باعث بی‎اعتمادی نهادهای مردمی شده و کسی تاکنون اقدام نکرده است.
 
آیا مانع دیگری هم در فعالیت انجمن‎های غیردولتی در این زمینه هست؟
یک مورد دیگر که هم باعث محدودیت‎هایی برای بخش غیردولتی و هم دستگاه‎های مسئول مانند اورژانس اجتماعی شده، نوعی از مقاومت فرهنگی در این زمینه است. باورهای ما در این زمینه نیاز به اصلاح دارد. برخی از مردم به عنوان کسانی که می‏توانند پایه اصلی ارائه اطلاعات به انجمن‎ها یا اورژانس اجتماعی باشند گزارش دادن در این زمینه را نوعی «فضولی» و ورود به حریم شخصی دیگران تلقی می‏کنند.برخی از عواقب ایجاد شده بعدی برای فردی که گزارشش را می‎دهند و یا حتی دردسرهایی که ممکن است برای خودشان ایجاد شود می‏ترسند. عده‎ای هم در این زمینه دچار گونه‎ای بی‎تفاوتی اجتماعی هستند. همه این‏ها نیاز به آموزش و فرهنگ سازی دارد.البته فکر می‎کنم شانس بخش‎های غیردولتی برای ارتباط بیشتر با مردم و دریافت اطلاعات از آن‎ها از دستگاه‎های دولتی بیشتر باشد.
 
اگر بخواهیم در مورد کودک‎آزاری روی موضوع آزار جنسی متمرکز شویم، پرسش این است که خانواده‎های ما چقدر با این موضوع آشنا هستند و آموزش دیده‎اند؟
دکتر شوشتری: وضعیت خانواده‎ها در این زمینه را نمی‎شود در چند دسته محدود طبقه‎بندی کرد. اما اگر بخواهیم یک دسته‎بندی کلی داشته باشیم عده‎ای به دلیل اضطرابی که در این زمینه دارند به صورت افراطی و کنترل نشده به بچه‎ها آموزش می‎دهند و عده‎ای نیز به طور کلی این موضوع را ندیده می‎گیرند. این در حالی است که هر کسی بر اساس سن، میزان حمایتی که می‎شود، میزان ارتباطی که با والدینش دارد، اطلاعاتی که دارد و معیارهای دیگری باید میزان مشخص شده‎ای از آموزش و اطلاعات در این زمینه را دریافت کند. خیلی از والدین اطلاعات کافی برای آموزش ندارند و همه آنهایی که اطلاعات دارند نمی‎دانند این اطلاعات را چگونه به فرزندشان ارائه کنند. واقعیت این است که خانواده‎های ما از این موضوع غفلت کرده‎اند و متوجه این غفلت هم نیستند.
 
خب، این یک مشکل فرهنگی است که شاید در کوتاه مدت قابل حل نباشد. در کوتاه مدت چه باید کرد؟!
فکر می‎کنم سریع‎ترین راه برای حل این مشکل توجه به مدارس است. مدارس مهم‎ترین فرصت ارائه این آموزش‎ها با افراد هستند که نادیده گرفته شده‎اند. شما تصور کنید در یک دبیرستان که من برای مشاوره رفته بودم پرسش اصلی دختران نوجوان و جوان این بود که آیا ایدز از راه بوسیدن منتقل می‎شود.باید در کنار تلاش برای آموزش اولیای خانه، به آموزش اولیای مدرسه هم توجه کرد.
 
خود شما به عنوان یک متخصص، چگونه این اطلاعات را به فرزندتان ارائه کرده‎اید یا می‎کنید؟
مدل ارتباط والدین با بچه‎ها باید متفاوت و بر اساس همان شرایطی باشد که عرض کردم. من پسر 12 ای دارم که این اطلاعات را از پدرش دریافت می‎کند. پسر باید این اطلاعات را از پدر و دختر از مادرش دریافت کند. اما در فرهنگ ما همچنان گفتگو درباره این مسائل بین پدر و پسر به سختی انجام می‎شود و آن را موجب از بین رفتن حریم‎های پدر و پسری می‎دانند. در حالی که نباید فرزندمان آنقدر از ما دور باشد که وقتی در معرض چنین موضوعی قرار گرفت آن را از ما پنهان کند یا به هر کسی بگوید جز ما. باید خود خانواده‎ها در درجه اول بدانند. به هر حال باید به تولید محتوی ویژه آموزش والدین و معلم‎ها هم توجه جدی کرد.
 
آقای ترکی،شما پیش از این تجربه ساخت کلیپ‎های آموزشی در مورد ایدز و پخش آن‎ها از صدا و سیما را داشتید. آیا تاکنون به تکرار این تجربه در حوزه مسایل جنسی یا کودک‏آزاری فکر کرده‎اید؟
خیلی وقتها ما می‌گذاریم افراد با یک موضوع درگیر شوند بعد می‎گوییم حالا چکار کنیم. در حالی که اگر یک مرحله قبل کار آموزش را خوب انجام دهیم خیلی مسایل پیش نمی‎آید. ما در تولید انیمیشن‎های ایدز با همکاری وزارت بهداشت و سازمان‎های بین‎المللی که از رسانه ملی پخش شد در کنار ایدز بحث مهارت‎های زندگی را هم مطرح کردیم. اگر الان بخواهیم با موضوع آزار جنسی کودکان برنامه بسازیم خیلی کار دشواری است و مستلزم همکاری همه نهادها است. از طرفی صدا و سیما هم باید در پخش این برنامه‎ها با ما همکاری کند. بحث مسایل عرفی جامعه را هم داریم که اینقدر دست ما بسته است که نمی‎توانیم مسایل عرفی جامعه را در نظر نگیریم. اگر این همکاری صورت بگیرد امکان تولید این برنامه‎ها را داریم و مطمئن هستیم تاثیر زیادی در کاهش موارد کودک‎آزاری در جامعه دارد.
 
مظفر الوندی:‌‌ در جلسه‎ای که چند سال قبل با مسئولان آموزش و پرورش داشتیم مستنداتی در خصوص این موضوعات به آنها ارائه کردیم و توضیحاتی را دادیم و تصمیم گرفته شد که در منطقه 3 تهران این کار در قالب پکیج‎های آموزشی و جزوات با حضور اساتید مجرب و مورد تائید برگزار شود. در عرض 6 ماه 5 هزار دانش آموز در این کلاس‎ها شرکت کردند. بازخورد این جلسات را در دست نوشته‎های دانش آموزان و اولیا دیدیم که خیلی مثبت بود و خانواده‏ها راضی بودند از این که اطلاعات آموزشی در اختیار فرزندانشان توسط اساتید مجرب و مورد تائید قرار گرفته شده بود. هر چند بعدها این آموزش ها‎متوقف شد. ما در حوزه تولید محتوی برای آموزش هیچ مشکلی نداریم، مشکل اصلی ما توزیع این محتوی است که گاهی با مقاومت‏هایی مواجه است که برخی سلیقه‏ای و برخی عرفی هستند. البته زمانی وزیر دادگستری عنوان کرد که عریان‏ترین مسایل جنسی را می‎توان در رساله‎های عملیه پیدا کرد. پس این بحث از نظر فقهی و شرعی مانعی ندارد و معلوم نیست چه فرد یا افرادی جلوی این کار را می‎گیرند. موضوع قتل آتنا که اتفاق افتاد همه این را می‎گفتند که گناه قتل آتنا گردن افرادی است که مانع می‎شوند یک سری آموزش‎ها به بچه‎ها داده شود.
 
خانم دکتر این آموزش‎ها چگونه باید ارائه شود؟
هیچ الزامی نیست که مسقیم باشد. یعنی می‏تواند حاشیه‏ای و غیرمستقیم ارائه شود. مثلا آموزش «مهارت نه گفتن» در همین ارتباط تلقی می‎شود و لازم نیست حتما به کودک بگوییم در حال آموزش دیدن درباره مثلا مسایل جنسی است.
 
موسوی چلک: سن و شرایط فرد تعیین کننده در آموزش هاست. یک جا مراقبت جنسی را باید بدهیم و شاید مجبور شویم آموزش را گسترده‎تر کنیم. حتما نیازی نیست که موضوع آموزش جنسی و مسایل مربوط به آن در یک مقطع زمانی تمام شود. برای بچه کوچک آموزش جنسی معنایی ندارد، بلکه آموزش مراقبت جنسی باید ارائه شود. بخشی از این موضوع تابو است، یک بخشی را خانواده می‎گوید به من ربطی ندارد و مدرسه باید ورود پیدا کند، اما مدرسه هم می‌گوید این موضوع به من ربطی ندارد.
سال 79 با معاون پرورشی وقت وزارت آموزش و پرورش قرار بود پروژه کودک‎آزاری را انجام دهیم که در نهایت به چاپ کتاب منجر شد و پروژه اجرا نشد. آموزش و پرورش از ظرفیت انجمن اولیا و مربیان استفاده نکرد تا از ظرفیت خانواده‎ها برای ورود به این عرصه استفاده کند. ما نمی‎توانیم نسبت به این موضوع محوری و کلیدی که زندگی‎مان را تحت‎الشعاع قرار داده بی‏تفاوت باشیم. باید اطلاعات درست و به موقع در اختیار فرد و اطرافیانش داده شود اما ما می‌ترسیم وارد این ماجرا شویم. آموزش و پرورش ما در این زمینه ترسو است در حالی‎که باید این هراس را از بین ببرد. سازمان دانش آموزی می‎تواند از این ظرفیت استفاده کند و انجمن‎های غیردولتی را برای آموزش والدین وارد ماجرا کند. ما در تامین محتوا در این مورد مشکلی نداریم .
 
خانم دکتر شوشتری، فرض کنیم یکی از این موارد کودک‎آزاری جنسی با هر سطحی برای فرزند ما اتفاق افتاد، چه باید بکنیم؟
اولین کار حفظ آرامش است. کنترل هیجانات در این موارد کاری است که اغلب ما بلد نیستیم. آنقدر با بچه بد رفتار می‎کنیم و او را متهم می‎کنیم که پل‎های ارتباطی را خراب می‎کنیم. در حالی‎که باید این حس را به او منتقل کنیم که من خانواده تو هستم، تو را درک می‎کنم، باید به تو کمک کنم و حس خودش را به زبان ساده بیان کنیم. بعد هم باید به زبان ساده از او بخواهیم موضوع را برای ما توضیح بدهد. این شیوه تعداد پرسش بسیار مهم است. گاهی اصرار والدین برای اطلاع از جزئیات و پرسش درباره جزئیات آن مخصوصا در حضور دیگران خودش آسیب‎های دیگری درست می‎کند. بچه‎ها سیستمی دارند به نام «افسانه پردزای» یعنی در پرسش‎های بیشتر، پاسخ‎های بیشتر از داستان‎های ساختگی به ما می‎دهند. باید بگذاریم خودش به زبان خودش برای ما توضیح بدهد. بچه‎ها بهتر است فقط یک بار ماجرا را تعریف کنند. البته همه اینها باید با گرفتن مشاوره‎های تخصصی والدین از کارشناسان انجام شود.
 
در مرکزی که شما هستید، چند پرونده کودک‎آزاری وجود دارد؟
کیس‎های مرتبط به کودکان آسیب دیده روحی و مبتلا به مشکلات خانوادگی داریم. اما هیچ پرونده‎ای مرتبط به آزار جنسی نداریم. البته این مشکلات در جامعه هست، اما متاسفانه گزارش نمی‎شود و به دست ما نمی‎رسد.
 
سوال کلیدی و پایانی این گفتگو درباره لایحه کودک‎آزاری است. چرا این پرونده در مجلس بسته نمی‎شود؟
ابراهیم ترکی: در موضوع کودک‎آزاری در خانواده و آموزش و پروش و قوه قضاییه و سمن‎ها غفلت کرده‎ایم. در مجلس هم غفلت کردیم و این لایحه تصویب نشد. شاید موضوع حمایت از کودکان دغدغه نمایندگان محترم نیست و این جای تاسف دارد. احساس می‏کنیم دغدغه مجلس این موضوع نیست. این لایحه 6 سال است منتظر تصویب است. همین مساله باعث شده هر روز به این موضوع بیشتر دامن زده شود و وقتی ساز و کار دقیقی در این باره وجود نداشته باشد مشکلات بیشتر می‎شود. از دستگاه قضایی هم انتظار داریم توجه بیشتری به این موضوع داشته باشند.
 
موسوی چلک: این سومین مجلسی است که این لایحه آن را تصویب نکرده. لایحه کودک بخش عمده‎اش اجتماعی است و چون برای‎شان دغدغه نیست آن را تصویب نمی‎کنند. در این لایحه نکات خوبی دیده شده و اگر کسی قوانین را خوب بداند باید به سمت تصویب آن برود.
 
مظفر الوندی: متاسفانه نگرش نمایندگان به کودک حق‎مدار نیست. ولی کار کارشناسی مجلس را متخصصان انجام می‎دهند.‌ مجلس که عوض شد دولت باید تعیین کند کدام لایحه را می‎خواهد که در اولویت رسیدگی باشد و کدام را نمی‎خواهد. در خصوص کودکان متاسفانه در مجلس جدید لایحه 45 ماده‎ای اولیه برگشت داده شد من به یکی از اعضای کمیسیون حقوقی و قضایی گفتم متن 88 ماده‎ای مربوط به این موضوع تخصصی است و صدها کارشناس درباره آن نظر دادند. این را در کمیسیون بررسی کنید و به صحن برود. اما متاسفانه نمایندگان جلسه گذاشتند و رفتند سراغ ماده یی و 6 جلسه آن را بررسی کردند و الان سر یک تعداد عبارت مانده‎اند مثلا می‎گویند کودک‎آزاری نگوییم. من پیشنهاد کردم همان متن 88 ماده‎ای رابه صحن بیاورید و اگر کسی حرفی داشت در صحن بگوید. اما متاسفانه بی‎جهت معطل شده است. امیدواریم مجلس توجه بیشتری به این موضوع داشته باشد.